การจัดการห่วงโซ่อุปทาน

  >  การจัดการห่วงโซ่อุปทาน

การบริหารห่วงโซ่อุปทานถือเป็นกุญแจและยุทธศาสตร์สำคัญที่จะส่งผลสำเร็จทางธุรกิจอย่างยั่งยืน ระบบห่วงโซ่อุปทานที่มีประสิทธิภาพจะประกอบด้วยผู้ผลิต ผู้จัดจำหน่าย และผู้บริโภคที่เชื่อมต่อกันโดยมุ่งตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตและสภาพแวดล้อมที่ดีขึ้น กอปรกับการดำเนินธุรกิจที่เป็นธรรมและมีความรับผิดชอบต่อทุกฝ่ายขณะเดียวกันแต่ละองค์ประกอบในระบบห่วงโซ่อุปทานจะยังคงต้องร่วมกันค้นหาและเผชิญกับความเปลี่ยนแปลง ความท้าทายรวมถึงความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นในอนาคตอย่างต่อเนื่อง

บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) และ บริษัทย่อย (“บริษัท”) ตระหนักและให้ความสำคัญกับการดำเนินธุรกิจอย่างเป็นธรรมโดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มคู่ค้าซึ่งถือเป็นพันธมิตรทางธุรกิจที่จะต้องมีการพัฒนายกระดับศักยภาพคู่ค้า เพื่อพร้อมเติบโตร่วมกันไปในระยะยาว นอกเหนือจากการดำเนินการผลิตและส่งมอบสินค้าและบริการที่มีคุณภาพได้มาตรฐานและมีความหลากหลายเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคจนเป็นที่ยอมรับ โดยทั่วไปอันเป็นเป้าหมายทางธุรกิจแล้ว บริษัทยังให้ความสำคัญ ต่อหลักการและประเด็นความยั่งยืนโดยถือเสมือนเป็นวาระและเป้าหมายสำคัญที่จะช่วยเสริมความแข็งแกร่งตลอดห่วงโซ่อุปทานของบริษัทอีกด้วย นับเป็นความภาคภูมิใจและตอกย้ำปรัชญาขององค์กรที่ว่า เราปรารถนารอยยิ้มจากลูกค้า ด้วยทีมงานที่มีความสุข

ในปี 2560 บริษัทจึงได้กำหนดนโยบายและเป้าหมายการดำเนินงานของคู่ค้าเพื่อส่งเสริมและสร้างความเชื่อมั่นในการเติบโตร่วมกันอย่างยั่งยืน จากนโยบายและเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน บริษัทได้นำมากำหนดเป็นนโยบายการจัดหาอย่างรับผิดชอบรวมถึงจัดทำคู่มือจรรยาบรรณสำหรับคู่ค้าและแนวทางปฏิบัติฯ พร้อมทั้งแต่งตั้งคณะกรรมการคัดเลือกสินค้าทำหน้าที่กำกับดูแลการพิจารณาและคัดเลือกสินค้าเข้าจำหน่ายในร้านเซเว่นอีเลฟเว่น อีกทั้งป้องกันความขัดแย้งทางผลประโยชน์ที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการสรรหา ตลอดจนดูแลการใช้หรือการเข้าถึงข้อมูลจำเพาะที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการการจัดซื้อจัดจ้างให้เป็นไปอย่างถูกต้อง โปร่งใส และสามารถตรวจสอบได้ จากแนวนโยบายดังกล่าว บริษัทได้จัดทำแผนดำเนินการเผยแพร่และสื่อสารไปยังกลุ่มคู่ค้ารายสำคัญลำดับที่ 1 เพื่อสร้างความเข้าใจ อีกทั้งมีความคาดหวังให้คู่ค้าสามารถนำไปประยุกต์ใช้และขยายผลไปยังคู่ค้าและผู้รับเหมาช่วง โดยมุ่งเน้นการสร้างความตระหนักรื มีความรับผิดชอบต่อส่วนรวม และยกระดับมาตรฐานตลอด ห่วงโซ่อุปทาน นอกจากนี้บริษัทยังกำหนดแผนงานสนับสนุนและช่วยเหลือคู่ค้าเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติเพื่อให้บรรลุความคาดหวัง ตลอดจนแนวทางการลดความเสี่ยงต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นกับคู่ค้าตลอดห่วงโซ่อุปทานดังที่ได้ประกาศผ่านนโยบายในการนี้บริษัทจะดำเนินการจัดฝึกอบรมให้ความรู้ความเข้าใจและผนวกแนวทางการพัฒนาเพื่อความยั่งยืนเข้าเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการทำงานในระบบการบริหารห่วงโซ่คุณค่าภายใต้ความร่วมมือร่วมใจจากหน่วยงานต่างๆ ของบริษัท อาทิ ฝ่ายจัดซื้อของแต่ละหน่วยธุรกิจ ฝ่ายบริหารการตลาด และฝ่ายพัฒนาและประกันคุณภาพ ตั้งแต่กระบวนการสรรหาและคัดเลือกคู่ค้า การบริหารห่วงโซ่อุปทานอย่างรับผิดชอบไปจนถึงการสร้างความผูกพันกับคู่ค้า ดังภาพ

ในปีเดียวกันบริษัทย่อย ได้มีการดำเนินการเพื่อให้เกิดการปฏิบัติที่เป็นธรรมและยั่งยืน เช่น บริษัท ไดนามิค แมนเนจเม้นท์จำกัด ได้มีการแจกคู่มือการปฏิบัติงานที่ดีในการขนส่งสินค้าควบคุมอุณหภูมิ กำหนดมาตรฐานการตรวจสอบรถขนส่งโดยครอบคลุมถึงความปลอดภัย อาชีวอนามัย และระดับมลพิษรวมถึงการตรวจสอบการใช้แรงงานเด็กในภาคขนส่งอีกด้วย บริษัทสยามแม็คโคร จำกัด (มหาชน) และ บริษัท ซีพีแรม จำกัด ได้พัฒนาปรับใช้แนวปฏิบัติดังกล่าวให้มีความจำเพาะเจาะจงกับลักษณะธุรกิจ และได้เริ่มสื่อสารแนวนโยบายและความคาดหวังไปยังคู่ค้า

บริษัทเริ่มมีการนำประเด็นด้านความยั่งยืนซึ่งครอบคลุมด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และการกำกับดูแลกิจการ มาประกอบการประเมินคู่ค้าทั้งกลุ่มคู่ค้าปัจจุบันและการคัดเลือกคู่ค้ารายใหม่ นอกจากนี้ยังได้ดำเนินการจัดแบ่งกลุ่มคู่ค้าตามประเภทและลำดับความสำคัญ เพื่อนำมากำหนดความเข้มข้นของการส่งเสริมและสร้างความตระหนักรู้ โดยแบ่งเป็นกลุ่มคู่ค้าเชิงกลยุทธ์คู่ค้าที่ร่วมโครงการพิเศษกับบริษัท รวมถึงกลุ่มคู่ค้าอื่นๆ อาทิ คู่ค้าที่มีความเสี่ยงต่อผลกระทบทั้งด้านธุรกิจและความยั่งยืน เป็นต้น

ในช่วงเริ่มต้นของการดำเนินการจัดหาอย่างรับผิดชอบนั้นบริษัทให้ความสำคัญต่อความเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศผ่านนโยบายและเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยดำเนินการประเมินการจัดหาวัตถุดิบจากแหล่งผลิต หรือผลิตภัณฑ์ที่มาจากแหล่งผลิตที่ไม่บุกรุกทำลายป่าไม้และทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล ตลอดจนให้การส่งเสริมและสนับสนุนโครงการปกป้องและฟื้นฟูแหล่งที่อยู่ตามธรรมชาติตามความเหมาะสม พร้อมทั้งได้กำหนดเป้าหมายการจัดหาอย่างยั่งยืน ดังนี้

100% ของคู่ค้าธุรกิจหลักลำดับที่ 1 (Critical Tier 1 Suppliers) ได้รับการตรวจประเมินด้านความยั่งยืนและสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ภายในปี 2563

นอกจากนี้ บริษัทมีนโยบายส่งเสริมและให้ความสำในการใช้วัตถุดิบที่หาได้ภายในประเทศที่กิจการตั้งอยู่เป็นลำดับแรก เพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจของประเทศและลดการใช้พลังงานและการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งจากการเผาไหม้และสารทำความเย็นที่ใช้ในการขนส่ง ซึ่งปัจจุบันบริษัทมีสัดส่วนค่าใช้จ่ายสำหรับวัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์ต่อคู่ค้าในประเทศและต่างประเทศ ดังนี้

  บริษัทย่อย สินค้า/วัตถุดิบ บรรจุภัณฑ์
  บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) (เซเว่นอีเลฟเว่น) 100% 100%
  บริษัท สยามแม็คโคร จำกัด (มหาชน) 96.9% 100%
  บริษัท ซีพีแรม จำกัด (กิจการอาหารพร้อมรับประทาน) 97.4% 100%
  บริษัท ซีพีแรม จำกัด (กิจการเบเกอรี่) 100% 100%
  บริษัท ทเวนตี้โฟร์ช้อปปิ้ง จำกัด 100% 100%
*ยอดการใช้จ่ายพิจารณาเฉพาะขอบเขตของประเทศไทย

ภายใต้การดำเนินงานด้านความยั่งยืนและการยกระดับส่งเสริมความเข้มแข็งของคู่ค้า ส่งผลให้สามารถรักษาสัมพันธ์อันดีระหว่างคู่ค้าและบริษัท เช่น หนึ่งในกลุ่มคู่ค้าที่สำคัญกลุ่มผู้รับเหมาก่อสร้าง พบว่ามีระดับความพึงพอใจและความผูกพันของคู่ค้าสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

  ปี ระดับความพึงพอใจ (%) ระดับความผูกพัน (%) เป้าหมายปี 2560
  2560 24 43 38

* ปี 2560 บริษัทได้ปรับวิธีการสำรวจความพึงพอใจและความผูกพันให้มีความเข้มข้นและครอบคลุมประเด็นทางด้านความยั่งยืน

ขอบเขตและคำจำกัดความ

คู่ค้าที่ลำดับที่ที่ 1 แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ กลุ่มการค้า (trade) และกลุ่มที่ไม่เกี่ยวกับการค้า (non-trade)

คู่ค้าที่สำคัญลำดับที่ 1 หมายถึง คู่ค้าที่มีมูลค่าการจ่ายสูง (80% ของยอดการซื้อขายประจำปี) และคู่ค้าที่ส่งมอบสินค้าและบริการที่มีความสำคัญเชิงกลยุทธ์

กระบวนการประเมินคู่ค้า

ในปี 2017 บริษัทฯ ได้ประเมินคู่ค้าลำดับที่ 1 ทั้งหมดจำนวน 6,404 ราย หรือคิดเป็น 96.53% ของคู่ค้าทั้งหมด โดยผลการประเมินพบว่ามีคู่ค้าที่มีความเสี่ยงทางด้านความยั่งยืนจำนวน 991 ราย หรือคิดเป็น 14.94% ของคู่ค้าทั้งหมด นอกจากนี้บริษัทยังได้ประเมินคู่ค้าลำดับอื่นที่สำคัญ (critical non-tier 1 suppliers) อาทิ กลุ่มที่ส่งมอบบรรุจุภัทฑ์ โดยผลการประเมินคู่ค้ากลุ่มนี้ในปี 2017 พบว่ามีคู่ค้าที่สำคัญจำนวน 8 ราย

บริษัทฯ ได้เข้าทำการตรวจประเมินประจำปี ณ สถานที่ดำเนินการของคู่ค้าที่สำคัญและกลุ่มที่มีความเสี่ยงทางด้านนความยั่งยืน คิดเป็น 2.6% และ 4.6% ตามลำดับ คู่ค้าที่ได้รับการตรวจประเมินทั้งหมดได้ถูกระบุประเด็นสำหรับการพัฒนา และได้ส่งมอบแผนการแก้ไขประสิทธิภาพ และการแก้ไขประสิทธิภาพที่ได้ดำเนินการแล้วเสร็จ

บริษัทได้นำผลการตรวจประเมินคู่ค้าไปใช้พิจารณะเพื่อจัดทำโปรแกรมช่วยเหลือปรับปรุงและติดตามตรวจสอบ รวมถึงนำไปใช้ประกอบออกแบบการส่งเสริมคู่ค้า และการกำหนดแผนกลยุทธ์ที่เกี่ยวข้องเพื่อให้มั่นใจว่าคู่ค้าสามารถดำเนินธุรกิจร่วมกับบริษัทได้อย่างยั่งยืนตามที่บริษัทกำหนดให้มีการสื่อสารนโยบายการจัดหาอย่างยั่งยืน และแนวทางปฏิบัติสำหรับคู่ค้าธุรกิจ และร้องขอการตอบรับนั้น ปัจจุบันบริษัทมีแผนสื่อสารและทำความเข้าใจผ่านการสัมมนาและได้รับการตอบรับ 100%

การดำเนินงานที่โดดเด่น

เพื่อให้บริษัทบรรลุผลตามนโยบายและเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนในการประเมินการจัดหาวัตถุดิบจากแหล่งผลิตหรือผลิตภัณฑ์จากแหล่งผลิตที่ไม่บุกรุกทำลายป่าไม้และทรัพยากรทางทะเล รวมถึงสนับสนุนโครงการปกป้องและฟื้นฟูแหล่งที่อยู่ตามธรรมชาติ บริษัทมีการร่วมมือกับคู่ค้าในการดำเนินการโครงการต่างๆ เพื่อบรรลุเป้าหมายที่กล่าวมา อาทิ

โครงการผลิตลูกพันธุ์ปูม้าเพื่อปล่อยแหล่งน้ำธรรมชาติหรือโครงการธนาคารปู

ปัจจุบันความต้องการเนื้อปูมีปริมาณเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทำให้ปูในธรรมชาติไม่สามารถเกิดทดแทนได้ทันกับปริมาณที่ถูกจับมาใช้ประโยชน์ จึงอยู่ในสภาพถดถอยบริษัทจึงมีแนวคิดในการอนุรักษ์พันธุ์ปูม้าโดยกำหนดเป้าหมายในการปกป้องแหล่งทรัพยากรทางทะเลทั้งในพื้นที่ฝั่งอ่าวไทยและอันดามัน เพื่อช่วยให้บริษัทป้องกันแก้ไขปัญหาการขาดแคลนแหล่งวัตถุดิบปู เพื่อการคงไว้ซึ่งทรัพยากรธรรมชาติไม่ให้สูญหายและส่งเสริมผู้ผลิตรายย่อย (ชาวประมงพื้นบ้าน) ให้สามารถทำประมงได้อย่างยั่งยืน

วัตถุดิบปู ซึ่งถือเป็นหนึ่งในวัตถุดิบที่สำคัญของโรงงานผลิตของบริษัท ซีพีแรม จำกัด และเป็นส่วนประกอบของเมนูอาหารพร้อมรับประทานในร้านเซเว่นอีเลฟเว่นถึง 7 รายการ ซึ่งมียอดขายถึง 575 ล้านบาทในปี 2560

คืนลูกปูกลับให้ธรรมชาติประมาณ : 48,384,000 ตัว/ปี (ปริมาณการใช้วัตถุดิบเนื้อปูเฉลี่ย 8,024,390 ตัว/ปี)

โครงการธนาคารปู เป็นโครงการริเริ่มเพื่ออนุรักษ์และเพิ่มจำนวนพันธุ์ปูในพื้นที่โดยการฟักไข่จากตับปิ้งของแม่ปูม้าที่มีไข่นอกกระดองเพื่อส่งเสริมการทำการประมงในเชิงอนุรักษ์ สร้างจิตสำนึกในการทำการประมงปูม้าอย่างมีจรรยาบรรณและความรับผิดชอบและเพื่อสร้างจิตสำนึกในการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน โดยมีการส่งเสริมผู้ส่งมอบในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ การนำแม่ปูม้าที่มีไข่แก่ติดหน้าท้องมาฝากไว้ในกระชังที่อยู่ในทะเล เพื่อรอการฟักเป็นตัวอ่อนและอนุบาลภายในกระชังรอการปล่อยลงสู่ชายฝั่งทะเลจนเติบโตเป็นปูม้าขนาดใหญ่ต่อไปผลที่ได้รับคือเป็นการอนุรักษ์ปูม้าและการเพิ่มปริมาณปูในธรรมชาติส่งผลให้ผู้ผลิตรายย่อยสามารถประกอบอาชีพอย่างยั่งยืน ลูกปูม้าก็จะเจริญวัยกลับมาเป็นวัตุดิบสร้างผลกำไรคืนสู่โรงงานแปรรูปวัตถุดิบและชาวประมง